Posts

Showing posts from October, 2022

कर्णपुरा

Image
औरंगाबाद शहराची स्थापना 1610 मध्ये मुर्तुजा निजाम शाह द्वितीयचे पंतप्रधान मलिक अंबर यांनी खडकी नावाच्या गावाच्या जागेवर केली. 1653 मध्ये दिल्लीचा बादशहा शाहजहांचा मुलगा राजकुमार औरंगजेब याची दख्खनचा व्हाईसरॉय म्हणून नेमणूक झाली. औरंगजेब 1658 मध्ये सम्राट झाला. पासून 1707 मध्ये त्याच्या मृत्यूपर्यंत तो दख्खनमध्ये होता. दक्षिणेतील त्यांचा बराचसा वेळ औरंगाबादमध्ये गेला. औरंगजेबासह अनेक राजपूत राजकुमार उत्तरेकडून त्याचे मित्र म्हणून आले. अशा राजपुत्रांना ‘राजस’ असे संबोधले जात असे. हे राजा औरंगाबादच्या आसपास 'पुरस' नावाच्या छोट्या छावण्यांमध्ये स्थायिक झाले. यातील एक नाव करणसिंग, बिकानेर (राजस्थान) चा राजा होता. त्याने समूळगडाच्या लढाईत औरंगजेबाला १९५८सिंहासनाला जोडण्यासाठी पाठिंबा दिला. त्याच्या कृतीने प्रभावित होऊन औरंगजेबाने त्याला तीन गावे दिली. त्याने त्यांना कर्णपुरा, पदमपुरा आणि केसरसिंगपुरा असे नाव दिले. राजस्थानचा बिकानेर येथील राजा कर्णसिंग १८३५मध्ये शहरात वास्तव्यासाठी आले होते. छावणी परिसरातील कर्णपुरा येथे त्याचे वास्तव्य होते. राजा कर्णसिंग राजस्थान येथील कर्णिक...

कलम 14

Image
आपल्या भारतीय संविधानाचा सर्वात महत्वाचा भाग स्वातंत्र्याची 75 वर्षे पूर्ण झाली आणि आपल्या देशाला अजूनही वास्तविक स्वातंत्र्य मिळू शकलेले नाही, धर्म, वंश, लिंग, जात, मूळ स्थान इत्यादी आधारावर अजूनही भेदभाव केला जात आहे. सर्वसाधारणपणे, भारतातील प्रत्येक नागरिक समजून घेण्यास सक्षम आहे. भारतीय राज्यघटनेतील कलम 14 म्हणजे “समानतेचा अधिकार” ज्याने राज्यघटना तयार केली, त्यांचा असाही दृष्टीकोन होता की सर्व विशेषाधिकार मिळालेला आणि सर्व भार उचलणारा वर्ग नसावा. आताही अशी काही ठिकाणे आहेत जिथे लोकांना समानतेची वागणूक दिली जात नाही आणि वेगवेगळ्या आधारावर भेदभाव केला जातो जसे की मुलगी तिचे शिक्षण पूर्ण करू शकत नाही, खालच्या जातीतील पुरुषाला उच्चवर्णीय लोकांपेक्षा कमी दर्जाचा दाखवला जातो, पती आपल्या पत्नीला वाईट वागणूक देतो आणि बरेच काही. . कलम १४ नुसार कोणीही कायद्याच्या वर नाही; कायद्याच्या दृष्टीने सर्व समान आहेत. कायद्यापुढे समानता म्हणजे राज्य कोणत्याही व्यक्तीला कायद्यापुढे समानता नाकारणार नाही. याचा अर्थ भारताच्या हद्दीत राहणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला कायद्यासमोर समान अधिकार आहेत आपला देश ...

भारतीय चित्रपटसृष्टि

Image
भारतातील चित्रपटसृष्टीत भारतात निर्माण होणाऱ्या चित्रपटांचा समावेश होतो , जिथे दरवर्षी 1,600 हून अधिक चित्रपटांची निर्मिती होते. देशातील चित्रपट निर्मितीच्या प्रमुख केंद्रांमध्ये मुंबई , चेन्नई , हैदराबाद , कोची , कोलकाता , बंगलोर , भुवनेश्वर - कटक आणि गुवाहाटी यांचा समावेश होतो . बर्‍याच वर्षांपासून भारतीय चित्रपट उद्योग वार्षिक चित्रपट निर्मितीच्या बाबतीत जगात प्रथम क्रमांकावर आहे. बॉक्स ऑफिसच्या बाबतीत2019 मध्ये तिसर्‍या क्रमांकावर आहे, सुमारे ₹ 220 अब्ज (US$2.7 बिलियन) एकूण मिळकत. भारतीय चित्रपट विविध भाषांच्या चित्रपट उद्योगांनी बनलेला आहे. 2019 मध्ये, हिंदी सिनेमाने बॉक्स ऑफिस कमाईच्या 44% प्रतिनिधित्व केले, त्यानंतर तामिळ आणि तेलुगु चित्रपट उद्योग, प्रत्येकी 13% प्रतिनिधित्व करतात. भारतीय चित्रपट उद्योगातील इतर प्रमुख भाषांमध्ये मल्याळम आणि कन्नड यांचा समावेश आहे , प्रत्येकी ५% प्रतिनिधित्व करतात, तसेच बंगाली , मराठी , ओडिया , पंजाबी , गुजराती आणि भोजपुरी . 2020 पर्यंत, इतर सर्व भाषिक चित्रपट उद्योगांच्या एकत्रित कमाईने मुंबईस्थित बॉलीवूड हिंदी चित्रपट उद्योगाला मागे टाकले आ...

गोगाबाबा

Image
विद्यापीठात सोनेरी महलच्या मागे गोगाबाबा टेकडी सर्वपरिचित आहे. गिर्यारोहण, पहाटे, संध्याकाळी फिरायला येणाऱ्यांत टेकडी लोकप्रिय आहे; पण ज्यांच्या नावाने ही टेकडी ओळखली जाते, त्या गोगाबाबांविषयी बहुतेकांना माहितीच नाही, हे तुम्हाला माहितेय का? नाथ पंथातील संत गोगानाथ तीन महाराज यांची ही तपोभूमी... त्यांचा जन्म इसवी सन १००३ राजस्थानमधील चुरू (ददरेवा) येथे झाला. बेगमप युवावस्थेत महाराज औरंगाबादमध्ये अखंड टेकडीवर ध्यानसाधना करताना येथील आहे. गवळी समाजातील लोकांना दिसले. या महाराजांनी भाविकांच्या आग्रहाखातर जन टेकडीवरून खाली पायथ्याशी व नंतर बेगमपुऱ्यात (जिथे आज मंदिर आहे) ध्यानधारणा केली, अशी आख्यायिका आहे. या तपस्वीमुळे ही टेकडी गोगाबाबा टेकडी म्हणून ओळखली जाऊ लागली. राजस्थानमधून जे हिंदी भाषिक लोक औरंगाबादमध्ये आले, त्यांचे हे दैवत होय. नाथ तीन मंदिरांत अखंड दिवा गोगाबाबा टेकडीवरील मंदिर, पायथ्याचे मंदिर व बेगमपुरा मंदिरात अखंड दिवा प्रज्वलित दिसतो. यात टेकडीवरील मंदिरात तेलाचा दिवा, पायथ्याशी मंदिरात गावरान तुपाचा दिवा व बेगमपुरा येथील मंदिरात गावरान तूप व तेलाचा असे दोन्ही दिवे मध्ये...